logo

ARCHEOLOGISCHE VERENIGING GOLDA

tegel


de vereniging
werkgroepen
projecten
publicaties
exposities

de geschiedenis van Gouda

interessante links

Vragen of opmerkingen?

archgolda@hetnet.nl








 TerugVervolg
4. Een ontwikkelend verdedigingssysteem
De aanleg van een omsluitend verdedigingssysteem in de 14e eeuw was nog niet het einde van het verhaal. Technologische ontwikkelingen in de oorlogsvoering, zoals haakbussen met gietijzeren kogels die metselwerk kapot schoten en in de 16e eeuw het kanon, vereisten nieuwe oplossingen voor de stadsverdediging. Zo kwamen aarden wallen in de plaats van stenen muren of werden de muren van buiten aangeaard.
In 1575, aan het begin van de tachtigjarige oorlog, komen nieuwe bolwerken vˇˇr de Potterspoort, de Tiendewegspoort en de Rotterdamse poort in de vorm van aarden bastion met een lindebladvorm en gemetselde kanten.
Deze staan weergegeven op de kaart van Braun & Hogenberg uit 1585 met nog een vierde bastion op de plaats van het in 1577 afgebroken Kasteel. Die vroege bastionvorm werd in ons land ge´ntroduceerd door Italiaanse ingenieurs en is meteen ook de laatste grote vernieuwing die in Gouda is gerealiseerd.
Het Goudse Schuttersgilde
Voor de verdediging van de stad werden tegelijk met de nieuwe stadsomwalling schuttersgilden opgericht, die bestaan hebben van 1359 tot 1795. In de 16e eeuw waren er in Gouda vier vaandels, elke wijk een eigen kleur: rood, wit, blauw en oranje.
De schutters waren vrijwilligers maar werden wel opgeleid en oefenden op verschillende schietbanen achter de stadsvesten: De Oude Doelen bij de Doelenstraat / Baan, later achter de Stadsdoelen aan de Lange Tiendeweg en de Kloveniersdoelen  bij de Vlamingstraat / Vest.
De officieren werden benoemd door het stadsbestuur. Drie op de honderd poorters waren schutter, maar voor alle taken zoals wachtlopen op de muren, ordehandhaving, brandweer en toezicht op de grachten werden alle poorters verantwoordelijk gesteld met de zogenaamde waakplicht. Algemene waakplicht was er alleen in tijden van gevaar en in rustiger tijden werden ouderen en vrouwen vrijgesteld. Wie niet kon wachtlopen moest ter compensatie waakgeld betalen.



Interieur Doelen
I
 

Schuttersstuk Ferdinand Bol

VervolgTerug